Beschouwing programmabegroting 2026

Wij bedanken het college en de ambtenaren voor het opstellen van de programmabegroting, het beantwoorden van vragen en het geven van toelichtingen.
Dit is de laatste begroting die deze raad zal vaststellen. Maar ook een begroting die al zijn schaduw vooruit werpt over de nieuwe raad.

Bij het schrijven van een beschouwing is het goed om ook terug te lezen wat je bij de vorige begroting hebt uitgesproken. Dan moeten wij helaas constateren dat verharding en geweld nog steeds aan de orde van de dag zijn. Dat dit niet aan de deur van Pijnacker-Nootdorp voorbijgaat. Toch willen wij als ChristenUnie-SGP daar niet in berusten. Wij willen niet alleen maar brandjes blussen als het fout gaat, maar juist aan de voorkant zorgen dat wij er voor de mensen zijn; Een betrouwbare overheid zijn die doet wat ze belooft, en die verantwoordelijkheid niet alleen bij de overheid neerleggen samen dragen als samenleving. Wij vertrouwen er op dat wij dat kunnen met (lokale) organisaties, verenigingen, kerken en ondernemers.

Wat wij ook in onze vorige beschouwing aangaven, is dat er keuzes gemaakt moesten worden. Die keuzes komen nu sneller en groter op ons af als wij toen vermoede. Waar wij het vorig jaar nog over fase 2 hadden blijkt nu dat een fase 3 noodzakelijk is om de begroting sluitend te krijgen.  Als het gaat om het maken van afgewogen keuzes kunnen wij bij het advies van de Auditcommissie aansluiten. En ik citeer:
“Op basis van de begroting en andere informatie die de raad heeft ontvangen kan de raad maar beperkt een afweging maken over de voorgestelde maatregelen. Dat komt allereerst doordat de toelichting op de keuze voor deze maatregelen beperkt is. Belangrijker is daarnaast dat de raad geen goed totaaloverzicht krijgt van de opties die er zijn om te bezuinigen of inkomsten te verhogen.” Einde citaat.
Voor ons is het belangrijk af te kunnen wegen wat de gevolgen zijn van een keuze. Niet alleen financieel maar ook maatschappelijk. Uit de beantwoording op onze vragen blijkt dat hier in veel gevallen geen duidelijkheid over gegeven kan worden. Wij beseffen dat er keuzes gemaakt moeten worden en dat doet ook bij ons pijn. Maar wij willen wél dat er een vangnet is voor diegene die de gevolgen van die keuzes (financieel) niet kunnen dragen.

Als wij de nullijn handhaven voor het sociaal domein, is ons vangnet dan wel groot genoeg? Wat betekent bijvoorbeeld huurverhoging voor gemeentelijke accommodaties voor een gezonde levensstijl, maatschappelijke cohesie etc.?

Zoals het er nu uitziet komt veel van deze informatie in 2026 beschikbaar. Daar kan de nieuwe raad dan mee aan de slag. Maar of dat met de betrekkelijke rust zal zijn omdat de begroting t/m 2027 sluitend is gemaakt, is nog maar de vraag. Voor ons is betrouwbaarheid van bestuur een duidelijke doorgaande lijn in het beleid. Daarbij beseffen wij dat wij hierin ook afhankelijk zijn van de landelijke overheid en van ontwikkelingen in de markt.

En laten wij, als het gaat om landelijk beleid, niet vooruitlopen op verkiezingsbeloften. dat de gemeenten meer geld krijgen van het Rijk. Zoals te lezen valt in een artikel van het AD van gisteren, kleurt Pijnacker-Nootdorp diep rood in het bijgevoegde kaartje van Nederland als het gaat om noodzakelijke bezuinigingen.

Zoals eerder aangegeven zijn wij er een voorstander van onze eigen belastingcapaciteit in balans te brengen met de uitkering van het Rijk. Deze uitkering gaat er van uit dat die capaciteit benut wordt.

Zoals gezegd werpt deze begroting zijn schaduw vooruit op de nieuwe raad. Wij pleiten er dan ook voor dat de informatie voor het maken van keuzes snel beschikbaar komt, zodat de nieuwe raad de juiste kaders kan stellen. Kaders die goed zijn voor onze samenleving.

Kortom: er is nog veel te doen.
Wij wensen dan ook het college, de ambtenaren, de raad en de nieuwe raad daarbij Gods zegen toe.